راهبند چیست؟ بررسی انواع راهبند پارکینگی

طبق ادعای مؤسسه استاندارد بریتانیا (BSI):

استاندارد PAS 68 سیستم ارزیابی عملکرد موانع امنیتی خودرو در برابر برخوردهای افقی را تعریف می‌کند. این استاندارد شامل روش‌های تست تصادف و طراحی موانع امنیتی است. با این حال، نسخه PAS 68:2013 دیگر مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و با یک استاندارد جدید و به‌روزتر جایگزین شده است.

“[PAS 68 … یک سیستم طبقه‌بندی برای عملکرد موانع امنیتی خودروها ارائه می‌دهد.]”

منبع: BSI

در استاندارد جدید ISO 22343-1:2023 نیز عملکرد مانع امنیتی خودرو در برابر برخورد یک وسیله نقلیه آزمایشی و فاصله نفوذ آن ارزیابی می‌شود. این استاندارد جایگزین IWA 14-1:2013 شده است.

بنابراین، نباید تنها به دلیل استفاده از فولاد یا ظاهر سنگین یک محصول، آن را با راهبند ضد انتحاری اشتباه بگیرید؛ مقاومت در برابر حمله خودرو باید بر اساس آزمون و رده عملکرد مشخص شود.

اجزای تشکیل‌دهنده راهبند اتوماتیک

در هنگام خرید راهبند اتوماتیک بهتر است اجزای داخلی آن را بشناسید؛ چرا که دو محصول ممکن است ظاهر مشابهی داشته، اما از نظر موتور، انتقال نیرو و سیستم ایمنی متفاوت باشند.

در یک سیستم استاندارد، موتور راهبند به تنهایی مسئول بالا و پایین رفتن بازو نیست. گیربکس، مکانیزم تعادل و کنترل الکترونیکی باید با وزن و طول بوم هماهنگ باشند. اگر موتور راهبند برای وزن بازو کوچک انتخاب شود، افزایش فشار مکانیکی و حرارتی می‌تواند عمر سیستم را کاهش دهد.

برد مدار فرمان مرکز تصمیم‌گیری سیستم است. این بخش فرمان ریموت، سنسورها، تجهیزات کنترل دسترسی و گاهی سیستم‌های مدیریت پارکینگ را دریافت می‌کند. در پروژه‌هایی که قرار است بعدا توسعه پیدا کنند، باید به کیفیت برد مدار فرمان و تعداد ورودی و خروجی‌های آن توجه کرد.

به علاوه، وظیفه فنر تعادل (بالانسر)، خنثی‌کردن بخشی از وزن بوم است. فنر تعادل (بالانسر) نباید تنها بر اساس طول بوم انتخاب شود؛ وزن واقعی بازو و مشخصات سازنده باید ملاک اصلی باشند.

باکس نکته | ایمنی در برابر برخورد:

چشمی فوتوسل (سنسور ضد برخورد) باید مسیر عبور خودرو را تحت نظر داشته باشد. لوپ دتکتور (Loop Detector) نیز در پروژه‌هایی که امکان نصب آن وجود دارد، حضور خودرو را از طریق میدان مغناطیسی تشخیص دهد.

ترکیب چشمی فوتوسل (سنسور ضد برخورد) با لوپ دتکتور باعث ایجاد یک لایه ایمنی مهم می‌شود، اما هیچ سیستم سنسوری را نباید جایگزین طراحی صحیح مسیر، تنظیمات کنترلر و رعایت دستورالعمل سازنده دانست.

انواع راهبند بر اساس مکانیزم محرکه و موتور

در این دسته‌بندی، شکل ظاهری ملاک نیست. یک مدل بازویی می‌تواند الکترومکانیکی یا هیدرولیکی باشد. بنابراین، برای شناخت فنی انواع راهبند ابتدا باید فناوری تولید و انتقال نیرو را بررسی کنیم.

راهبند الکترومکانیکی (Electromechanical Barrier)

در مدل الکترومکانیکی، موتور الکتریکی نیروی لازم را تولید کرده و مجموعه چرخ‌دنده و گیربکس آن را به حرکت بازو تبدیل می‌کند. راهبند الکترومکانیکی برای بسیاری از مجتمع‌های مسکونی و ورودی‌های اداری انتخاب مقرون ‌به‌ صرفه‌ای است.

ویژگی‌های اصلی راهبند الکترومکانیکی:

1. مناسب برای تردد کم تا متوسط
2. ساختار و طراحی ساده
3. دسترسی آسان‌تر به قطعات مصرفی
4. هزینه اولیه پایین‌تر از نمونه‌های هیدرولیکی
5. امکان اتصال به ریموت، پلاک‌خوان و کنترل دسترسی
6. مناسب برای پروژه‌هایی که تردد پیوسته ندارند.

در راهبند الکترومکانیکی، تعداد سیکل کاری روزانه بسیار مهم است. اگر یک محصول در ساعات پرتردد بدون توقف فعال باشد، انتخاب مدل بر اساس قیمت می‌تواند استهلاک دستگاه را افزایش دهد.

راهبند هیدرولیکی (Hydraulic Barrier)

در مدل هیدرولیکی، حرکت توسط پمپ، روغن و عملگر هیدرولیک ایجاد می‌شود. راهبند هیدرولیکی زمانی که تعداد سیکل‌های کاری بالا باشد، گزینه مناسبی است.

ویژگی‌های اصلی راهبند هیدرولیکی:

1. مناسب برای ورودی‌های پرتردد
2. قابلیت کارکرد مداوم در مدل‌های مخصوص
3. تحمل مناسب در سیکل‌های سنگین
4. پیچیدگی بیشتر سیستم نسبت به مدل الکترومکانیکی
5. حساسیت بیشتر به کیفیت سرویس و وضعیت مدار روغن
6. هزینه اولیه و سرویس معمولا بالاتر

اگر فروشنده از عبارت تردد نامحدود برای راهبند هیدرولیکی استفاده کرد، حتما مشخصات محصول را بررسی کنید تا از کارایی دستگاه مطمئن شوید.

مقایسه تخصصی مکانیزم‌ها

انواع راهبند بر اساس فرم فیزیکی و ساختار ظاهری

دومین روش برای دسته‌بندی انواع راهبند، بررسی شکل مانع و نحوه قرارگیری آن در مسیر است. در این بخش، مکانیزم محرکه را از فرم فیزیکی جدا می‌کنیم؛ بنابراین چند مدل ممکن است از نظر ظاهر متفاوت باشند اما با فناوری محرکه مشابه کار کنند.

راهبند میله‌ای یا بازویی

راهبند بازویی (اهرمی) رایج‌ترین مدل برای کنترل ورود و خروج خودرو است. بوم معمولا از آلومینیوم یا متریال سبک و مقاوم ساخته می‌شود و با توجه به مدل می‌توان آن را برای دهانه‌های مختلف انتخاب کرد.

بوم راهبند در مدل‌های استاندارد معمولا برای دهانه‌های چندمتری طراحی می‌شود. هرچه طول آن بیشتر باشد، وزن، بادخور و نیاز به تعادل دقیق‌تر خواهد بود.

برای ورودی یک مجتمع مسکونی، راهبند اتوماتیک بازویی معمولا انتخاب بهتری از تجهیزات سنگین ضدبرخورد است، مگر اینکه پروژه الزام امنیتی خاصی داشته باشد.

راهبند تلسکوپی

راهبند تلسکوپی دارای بازویی چندبخشی است و امکان تطبیق طول مانع با عرض ورودی را فراهم می‌کند.

مزیت اصلی راهبند تلسکوپی:

• کاهش نیاز به تعویض کامل بازو
• امکان استفاده در ورودی‌هایی با ابعاد خاص
• انعطاف بیشتر در طراحی
• مناسب برای پروژه‌هایی که دهانه دقیق در طول زمان تغییر می‌کند.

در راهبند تلسکوپی باید وزن نهایی بازو و سازگاری آن با موتور و سیستم تعادل را بررسی کنید؛ افزایش طول همیشه به معنی امکان استفاده بدون تغییر در تنظیمات نیست.

راهبند تاشو ۹۰ و ۱۸۰ درجه

در پارکینگ‌های زیرزمینی و طبقاتی، محدودیت ارتفاع وجود دارد که می‌تواند مانع استفاده از بوم مستقیم شود. مدل تاشو ۹۰ و ۱۸۰ درجه برای چنین شرایطی طراحی شده است تا مسیر حرکت بازو با فضای بالای ورودی هماهنگ گردد.

راهبند تاشو ۹۰ و ۱۸۰ درجه زمانی انتخاب مناسبی است که بازوی معمولی در هنگام بالا رفتن با سقف، تابلو یا تأسیسات برخورد کند.

راهبند فنس‌دار یا نردبانی

در این مدل، به جای یک تیرک ساده از ساختار دارای میله‌های عمودی استفاده می‌شود.

کاربرد اصلی راهبند فنس‌دار:

• کاهش امکان عبور از زیر بوم
• افزایش کنترل ورودی‌های خاص
• مناسب برای محیط‌های صنعتی
• جلوگیری بهتر از عبور هم‌زمان افراد یا حیوانات از فضای زیر مانع

زمانی راهبند فنس‌دار انتخاب مناسبی است که هدف تنها کنترل خودرو نباشد.

راهبند ستونی یا بولارد

راهبند ستونی بولارد از ستون‌های فولادی متحرکی تشکیل می‌شود که داخل زمین، بالا و پایین می‌روند. این ساختار برخلاف بوم، سطح بیشتری از مسیر را در ارتفاع پایین کنترل می‌کند.

کاربردهای راهبند ستونی یا بولارد:

• ساختمان‌های حساس
• مراکز دولتی
• ورودی‌های امنیتی
• محوطه‌های تاریخی و شهری
• مسیرهای دارای محدودیت تردد خودرو

در انتخاب راهبند ستونی بولارد، مقاومت دستگاه در برابر برخورد خودرو باید با گزارش آزمون مشخص شود و تنها از روی ضخامت فولاد قابل تشخیص نیست.

راهبند دفنی یا مسدودکننده کف‌خواب

راهبند دفنی (Road Blocker) در کف ورودی نصب می‌شود و با بالا آمدن صفحه یا سازه فلزی، مسیر خودرو را مسدود می‌کند.

در مدل‌های امنیتی، استفاده از عبارت راهبند ضد انتحاری باید همراه با سند آزمون باشد. PAS 68 یکی از مراجع شناخته‌شده این حوزه بود، اما دیگر استفاده نمی‌شود و ISO 22343-1:2023 استاندارد منتشرشده فعلی در حوزه عملکرد موانع امنیتی خودرو است.

برای مراکز نظامی، پالایشگاه‌ها و ساختمان‌های حساس می‌توان از راهبند دفنی استفاده کرد؛ اما انتخاب آن باید بر اساس تهدید واقعی، نوع خودرو، سرعت برخورد و مشخصات فونداسیون انجام شود.

راهبند زنجیری

زمانی که نمی‌توان از بوم بلند یا چند پایه استفاده کرد، راهبند زنجیری گزینه مناسبی خواهد بود.

مزایای مهم راهبند زنجیری:

• امکان پوشش دهانه‌های بسیار عریض
• طراحی ساده
• مناسب برای ورودی‌های خاص
• امکان کنترل عبور بدون ایجاد تیرک بلند

در زمان انتخاب راهبند زنجیری باید وزن زنجیر، طول دهانه، سرعت باز و بسته شدن و شرایط باد بررسی شود.

راهبند آکاردئونی و دستی

از مدل‌های دستی و پرتابل راهبند برای پروژه‌های عمرانی، کارگاه‌ها و ورودی‌های موقت استفاده می‌شود. با این حال، اگر یک دستگاه دائمی و هوشمند بخواهید، مدل آکاردئونی جایگزین خوبی برای یک سیستم موتوردار نیست.

در پروژه‌های موقت، راهبند آکاردئونی به دلیل جابه‌جایی آسان و نیاز کمتر به زیرساخت می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.