دستکش ضد برش

دستکش ضد برش یکی از انواع دستکش ایمنی کار است که برای کاهش خطر آسیب دست در تماس با تیغه، لبه‌های تیز، شیشه، ورق فلزی و قطعات برنده استفاده می‌شود. خرید دستکش ایمنی فقط به این معنی نیست که یک مدل ضخیم‌تر یا گران‌تر را بخریم. نوع تیغه، شدت خطر، میزان تماس دست با قطعه، نیاز به چابکی انگشتان و حتی شرایط محیط کار، همگی در انتخاب و خرید دستکش ضد برش تاثیر دارند.

در این راهنما، انواع دستکش ایمنی کار را بر اساس نوع فعالیت، ساختار، روکش و سطح مقاومت بررسی می‌کنیم تا بتوانید گزینه مناسبی هنگام خرید دستکش ضد برش انتخاب کنید.

راهنمای خرید دستکش ضد برش بر اساس نوع کاربری و خطرات

طبق استاندارد ISO/TR 8546:2022، انتخاب دستکش کار باید پس از شناسایی و ارزیابی خطرات موجود در محیط کار انجام شود. این استاندارد بر انتخاب و استفاده از دستکش متناسب با ریسک‌های مختلف تاکید دارد؛ بنابراین هنگام خرید دستکش ایمنی، ابتدا باید نوع فعالیت و خطر احتمالی آن را مشخص کرد و سپس دست به انتخاب زد.

دستکش ضد برش چاقو و قصابی؛ مدل‌های فلزی و زنجیری

در محیط‌هایی مانند کشتارگاه، قصابی و فرآوری گوشت، خطر اصلی تماس ناگهانی دست با لبه چاقو است. در چنین شرایطی دستکش ضد برش چاقو باید متناسب با شدت خطر انتخاب شود.

دستکش های ضدبرش زنجیری یا توری فلزی از گزینه‌های تخصصی برای این نوع کار هستند. ساختار دستکش قصابی از حلقه‌های فلزی به هم متصل تشکیل شده و نسبت به دستکش‌های بافتنی معمولی، حفاظت مکانیکی متفاوتی ایجاد می‌کنند. با این حال، انتخاب و خرید عمده دستکش کار باید با توجه به موارد زیر انجام شود:

• اندازه دستکش و تناسب آن با دست کارگر
• پوشش مناسب بخش‌های در معرض خطر
• استاندارد و سطح حفاظت اعلام‌شده
• کیفیت اتصال حلقه‌ها
• دستورالعمل استفاده و نگهداری

اگر سطح خطر فقط به دست محدود نمی‌شود، استفاده هم‌زمان از تجهیزات حفاظتی مانند لباس ضد چاقو می‌تواند مفید باشد.

دستکش ضد برش نجاری و اره

در نجاری، نوع خطر با قصابی متفاوت است. دست‌های نجار ممکن است در معرض لبه‌های چوب، تیغه ابزار دستی یا قطعات دارای پلیسه قرار بگیرد و هم‌زمان به آزادی حرکت انگشتان نیاز داشته باشد. در این حالت، دستکش ضد برش نجاری باید میان مقاومت مکانیکی و چابکی دست تعادل ایجاد کند.

الیاف HPPE، آرامیدهایی مانند Kevlar و برخی ترکیبات چندلایه برای تولید دستکش های ضدبرش استفاده می‌شوند. این مدل‌ها می‌توانند برای کار با قطعات تیز و عملیات جابه‌جایی مناسب باشند، اما یک نکته ایمنی مهم وجود دارد: دستکش ضدبرش نباید به ‌عنوان مجوز استفاده از دست در نزدیکی تیغه متحرک دستگاه‌ها تلقی شود.

بنابراین برای استفاده از دستکش ضد برش اره، ابتدا نوع دستگاه و روش کار را بررسی کنید و سپس سراغ سطح مقاومت بروید.

دستکش برشکاری و شیشه‌بری

در جابه‌جایی شیشه، ورق فلزی، قطعات صنعتی و مواد دارای لبه تیز، فقط برش مطرح نیست؛ سایش و پارگی نیز می‌تواند به دست آسیب بزند. در این شرایط، یک دستکش ضد سایش با ساختار مقاوم و روکش مناسب می‌تواند انتخاب منطقی‌تری نسبت به دستکش کار نازک باشد.

برای شیشه‌بری نیز بهتر است دستکش برشکاری انتخاب شود که سه ویژگی را در کنار هم داشته باشد:

1. مقاومت مناسب در برابر لبه‌های تیز
2. مقاومت قابل قبول در برابر سایش
3. اصطکاک و چسبندگی مناسب برای کنترل قطعات

لغزش قطعه هنگام جابه‌جایی می‌تواند عامل ایجاد حادثه باشد؛ بنابراین مقاومت به برش تنها معیار خرید دستکش ضد سایش نیست.

انواع دستکش کار و ایمنی از نظر ساختار و نوع بافت

بعد از شناسایی خطر، ساختار دستکش مشخص می‌کند محصول در محیط واقعی چقدر کاربردی خواهد بود. دو دستکش ممکن است هر دو در گروه دستکش برشکاری قرار بگیرند، اما به دلیل تفاوت در بافت، روکش، ضخامت و طراحی کف دست، عملکرد کاملا متفاوتی داشته باشند.

دستکش کار ضد آب و دستکش ضد سایش با روکش نیتریل یا لاتکس

در محیط‌های صنعتی مرطوب یا روغنی، دستکش کار نیتریل با روکش میکروفوم می‌تواند گیرایی و مقاومت مناسبی در برابر سایش ایجاد کند. برای کار با قطعات و ابزارهای مکانیکی نیز انتخاب دستکش کار مکانیکی با مقاومت مناسب در برابر سایش و چربی می‌تواند گزینه مناسبی باشد.

روکش لاتکس چروک نیز می‌تواند اصطکاک خوبی روی سطوح ایجاد کند و برای برخی فعالیت‌های جابه‌جایی مناسب باشد. با این حال، نباید صرفا از روی نوع روکش درباره کیفیت دستکش کار جذب تصمیم گرفت؛ مقاومت اصلی باید از مشخصات فنی و نتایج آزمون محصول مشخص شود.

برای محیط‌های دارای آب، دستکش کار ضد آب نیز باید بر اساس میزان تماس با مایع انتخاب شود. یک دستکش ضدبرش روکش‌دار لزوما به معنی ضدآب بودن کامل آن نیست.

دستکش کار نخی و نازک

برای کارهای سبک مانند بسته‌بندی، همیشه ضخامت زیاد مزیت نیست. دستکش کار نخی یا مدل‌های بافتنی می‌توانند برای محافظت عمومی در برابر آلودگی، خراش و سایش سطحی مناسب باشند؛ اما دستکش کار جذب نباید برای مواد تیز و سنگین به‌ عنوان جایگزین یک دستکش ایمنی کار استفاده شوند.

این مدل‌ها بیشتر برای کارهایی مناسب‌اند که در آن‌ها آزادی حرکت و حس دست اهمیت بیشتری دارد. برای نمونه:

• بسته‌بندی کالا
• مونتاژ سبک
• جابه‌جایی قطعات کوچک
• کارهای عمومی با خطر سایش پایین

برای کارهای سبک‌تر خارج از محیط صنعتی، مانند هرس و جابه‌جایی گیاهان، می‌توان از مدل‌های تخصصی مانند دستکش باغبانی استفاده کرد که برای شرایط همان کار طراحی شده‌اند. همچنین، برای کاربرانی که دست‌های ظریف‌تری دارند، وجود دستکش کار سایز کوچک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا دستکش بیش از حد آزاد می‌تواند دقت گرفتن ابرازها را کاهش دهد.

مقایسه دستکش ضد برش چینی، ایرانی و برندهای مطرح جهانی

کشور سازنده به ‌تنهایی معیار سنجش کیفیت نیست. هنگام مقایسه دستکش ضد برش چینی، ایرانی یا برندهای بین‌المللی، این موارد اهمیت بیشتری دارند:

• مشخصات و نتایج آزمون ها
• جنس الیاف
• کیفیت بافت
• نوع روکش
• سطح استاندارد
• ثبات کیفیت در تعداد بالای سفارش

برای پروژه‌ای با ریسک کاری مشخص، یک مدل اقتصادی می‌تواند ارزش خرید بالایی داشته باشد. از طرف دیگر، برای محیط‌های پرتردد صنعتی، عمر مفید و ثبات کیفیت از قیمت دستکش کار مهم‌تر است.

بنابراین هنگام مقایسه قیمت دستکش های ضدبرش، علاوه بر قیمت هر جفت، باید هزینه تعویض مکرر دستکش کار ارزان را در نظر داشت.

راهنمای سطوح استاندارد EN 388 در دستکش ضدبرش (از لول ۱ تا لول ۵)

طبق راهنمای آژانس اروپایی ایمنی و سلامت در محیط کار (EU-OSHA)، استاندارد EN 388 الزامات و روش‌های آزمون دستکش‌های محافظ در برابر خطرات مکانیکی را مشخص می‌کند. همچنین، عملکرد دستکش کار حرفه ای را در برابر سایش، برش، پارگی و سوراخ‌شدن ارزیابی می‌نماید.

همچنین، این استاندارد برای مقاومت برشی دستکش کار نازک یا ضخیم از سطوح A تا F استفاده می‌شود که بر اساس آزمون EN ISO 13997 تعیین می‌گردند.

هر بخش از کد EN 388 چه معنایی دارد؟

کد EN 388 معمولا به شکل 4 X 3 2 D P روی دستکش درج می‌شود.

هنگام خرید دستکش کار ارزان دقت کنید که علامت X یعنی آزمون مربوطه انجام نشده یا قابل اعمال نیست.

به علاوه، در مقیاس ۱ تا ۵، هرچه عدد بالاتر باشد، مقاومت دستکش در آزمون برش تیغه‌ای بیشتر است.  بنابراین، هنگام خرید دستکش ضد برش چاقو، فقط به عبارت لول ۵ توجه نکنید؛ نوع کار و میزان خطر را هم در نظر بگیرید.

برای مثال، دستکش ضد برش نجاری ممکن است به سطح متفاوتی از یک دستکش مورد استفاده برای جابه‌جایی شیشه یا ورق فلزی نیاز داشته باشد.

عوامل مؤثر بر قیمت دستکش کار و خرید دستکش ایمنی

قیمت دستکش های ضدبرش تابع یک عامل مشخص نیست. عوامل زیر می‌توانند روی قیمت نهایی دستکش کار نازک یا ضخیم اثر بگذارند:

• جنس الیاف
• فناوری بافت
• نوع روکش
• سطح استاندارد
• برند
• سایز
• تعداد سفارش

اگر به دنبال دستکش کار ارزان هستید، ابتدا مشخص کنید حداقل سطح حفاظت مورد نیاز چیست. کاهش قیمت نباید با حذف ویژگی انجام شود که برای کنترل خطر ضروری است.

نکات خرید عمده دستکش کارگری

قیمت عمده دستکش کارگری معمولا با افزایش تعداد سفارش تغییر می‌کند. کارخانه‌ها، کارگاه‌ها و فروشندگان تجهیزات ایمنی می‌توانند برای خرید عمده دستکش کار، اطلاعات زیر را از تولیدی دستکش کارگری یا واردکننده استعلام کنند:

• تعداد جفت مورد نیاز
• سایزبندی
• نوع دستکش و روکش
• سطح EN 388
• نوع بسته‌بندی
• شرایط تحویل
• امکان صدور فاکتور رسمی

برای مجموعه‌هایی که مصرف مستمر دارند، خرید مستقیم از تولیدی دستکش کارگری می‌تواند بین موجودی و قیمت انواع دستکش کار تعادل برقرار کند. در این حالت بهتر است پیش از ثبت سفارش، نمونه محصول و مشخصات استاندارد بررسی شود.

در نتیجه، هنگام استعلام قیمت عمده دستکش کارگری، بهتر است درخواست قیمت را همراه با مشخصات دقیق محصول ارسال کنید؛ مثلا سطح EN 388، جنس، روکش ، تعداد و کاربرد موردنظر. همچنین، بهتر است سایزبندی از قبل مشخص شود تا موجودی دستکش کار سایز کوچک در کنار سایزهای دیگر تامین گردد.

سوالات متداول

• تفاوت دستکش ضد برش لول ۳ با لول ۵ در چیست؟
  در آزمون Coupe استاندارد EN 388، سطح ۵ مقاومت بیشتری از سطح ۳ نشان می‌دهد. با این حال، این دو عدد تنها یکی از شاخص‌های استاندارد هستند و برای تصمیم‌گیری باید کل کد EN 388 بررسی شود.
• آیا دستکش ایمنی کار مانع سوراخ شدن دست با سوزن یا مفتول می‌شود؟
  خیر؛ مقاومت در برابر برش و مقاومت در برابر سوراخ‌شدن دو آزمون متفاوت هستند. حتی استاندارد EN 388 نیز مقاومت در برابر puncture را جداگانه ارزیابی می‌کند و این آزمون لزوماً نشان‌دهنده مقاومت در برابر اجسام بسیار باریک و نوک‌تیز مانند سوزن نیست.
• برای قصابی و کار با چاقوی تیز چه دستکشی مناسب است؟
  برای فعالیت‌های تخصصی قصابی، دستکش‌های توری فلزی یا مدل‌های تخصصی دارای حفاظت مناسب در برابر برش بررسی می‌شوند. انتخاب نهایی باید با ارزیابی خطر، نوع چاقو و دستورالعمل سازنده انجام گیرد.
• حداقل تیراژ برای خرید عمده دستکش کارگری و ضد برش چقدر است؟
  تیراژ ثابت و عمومی برای همه فروشندگان وجود نداشته و به تامین‌کننده و نوع محصول بستگی دارد. برای سفارش عمده بهتر است تعداد جفت مورد نیاز، سایزبندی و مشخصات فنی را اعلام کنید تا قیمتدستکش کار و شرایط تحویل به ‌صورت دقیق استعلام شود.