تصور کنید بعد از هفتهها برنامهریزی، خرید بلیط و بستن چمدان، با شوق فراوان به فرودگاه رسیدهاید. فرآیند گیت امنیتی را طی میکنید اما ناگهان مأمور فرودگاه چمدان کوچک شما را متوقف میکند. دلیل چیست؟ همراه داشتن یک وسیله کاملاً معمولی و روزمره که از نظر شما بیخطر است، اما در لیست وسایل ممنوعه در کابین هواپیما قرار دارد! در این لحظه، یا مجبورید آن وسیله دوستداشتنی مثل یک عطر گرانقیمت را در سطل زباله فرودگاه رها کنید یا به قیمت از دست دادن پرواز، دوباره به بخش تحویل بار برگردید.

قوانین مربوط به اقلام ممنوعه در پرواز خارجی و داخلی برای حفظ امنیت جان شما و پرواز وضع شدهاند. اما از آنجا که این قوانین و جزئیات آن به طور مداوم آپدیت میشوند، در این مقاله از سیر تا پیاز وسایل ممنوعه در پرواز را بررسی میکنیم. فرقی نمیکند به دنبال شناخت اشیا ممنوعه در پرواز داخلی هستید یا میخواهید با قوانین سختگیرانه کشورهای مقصد در پرواز خارجی آشنا شوید؛ این چکلیست دقیقاً همان چیزی است که قبل از بستن زیپ چمدانتان به آن نیاز دارید.
قوانین حمل مایعات و لوازم آرایشی
یکی از رایجترین چالشهای مسافران در زمان عبور از گیت بازرسی، همراه داشتن مایعات و لوازم آرایشی-بهداشتی در ساک دستی است. اگر به دنبال این هستید که بدانید چطور بدون دردسر از بخش امنیتی عبور کنید و چه اقلامی جزو وسایل غیر مجاز در هواپیما به شمار میروند، باید با قانون بینالمللی حمل مایعات آشنا باشید.
لیست لوازم آرایشی و خوراکیهای مایع غیرمجاز در کابین
اگر حجم اقلام از ۱۰۰ میلیلیتر بیشتر باشد، جزو وسایل ممنوعه در کابین هواپیما محسوب میشوند و باید آنها را به قسمت بار تحویل دهید:
- انواع لوازم آرایشی و بهداشتی مایع مانند: کرمپودر – رژ لب مایع – ریمل – ژل – شامپو – عطر و ادکلن
- مواد خوراکی مایع یا غلیظ مانند: انواع مربا – عسل – سس – روغن – سرکه و ترشیجات
استثنائات قانونی برای کودکان و بیماران:
خوشبختانه برای برخی اقلام حیاتی، استثنا وجود دارد و مسافران میتوانند در حجمهای بالاتر از ۱۰۰ میلیلیتر آنها را وارد کابین کنند:
- شیر خشک و غذای نوزاد: بردن شیر خشک، شیر مادر و آبمیوههای مخصوص کودکان شیرخوار به داخل کابین هیچ ممنوعیتی ندارد.
- داروهای مایع ضروری: قطرههای چشمی، اسپریهای بینی یا سرمهای دارویی با داشتن نسخه معتبر پزشک مجاز هستند.

قانون ۱۰۰ میلیلیتر برای ورود مایعات به کابین چیست؟
طبق قوانین هوانوردی، حمل مایعات، ژلها، خمیرها و اسپریها به داخل کابین هواپیما ممنوعیت مطلق ندارد، بلکه مشمول محدودیت حجم است. شما تنها میتوانید ظروفی را همراه داشته باشید که حجم آنها حداکثر ۱۰۰ میلیلیتر باشد.
- نکته کلیدی: مأموران فرودگاه به حجم خودِ ظرف نگاه میکنند، نه میزان مایع باقیمانده در آن! برای مثال، اگر یک شیشه ادکلن ۲۰۰ میلیلیتری داشته باشید که فقط چند قطره در آن باقی مانده، باز هم اجازه ورود به کابین را نخواهد داشت و ضبط میشود.
- نحوه بستهبندی: تمام لوازم آرایشی و مایعات مجاز (زیر ۱۰۰ میل) باید درون یک کیسه پلاستیکی شفاف و زیپدار قرار بگیرند تا فرآیند بازرسی سریعتر انجام شود.
وسایل ممنوعه در پرواز داخلی و خارجی
هنگام بستن چمدان برای سفرهای هوایی، شناخت اشیا ممنوعه در پرواز داخلی و بینالمللی به شما کمک میکند تا فرآیند بازرسی چمدانها را بدون کوچکترین معطلی طی کنید. بسیاری از مسافرانی که از پایانههای مختلف، به ویژه فرودگاه مهرآباد عبور میکنند، دغدغه حمل وسایل شخصی برقی یا ابزارآلات را دارند. در این بخش، ضوابط دقیق حمل گروههای کالایی را بر اساس استانداردهای هواپیمایی بررسی میکنیم.
ابزارآلات صنعتی و وسایل تیز و برنده
بردن هرگونه شیء که ساختار تیز، برنده یا ضربهزننده داشته باشد به داخل کابین مطلقاً ممنوع است؛ چرا که این اقلام به عنوان سلاح سرد پتانسیل آسیبرسانی دارند. اگر قصد حمل این وسایل را دارید، باید آنها را به خوبی بستهبندی کرده و به قسمت بار تحویل دهید:
- انواع چاقو (آشپزخانه، جیبی، تاشو) – قیچی (حتی قیچیهای کوچک آرایشی) – کاتر – تیغ جراحی و موچین
- انواع ابزارآلات صنعتی مانند مته و دریل – پیچگوشتی – آچار – انبردست و اره
یک نکته مهم: گاهی اوقات حتی اسباببازیهای کودکان که کاملاً شبیه به ابزارآلات واقعی یا اسلحه باشند، توسط مأموران فرودگاه ضبط میشوند؛ پس بهتر است آنها را هم به قسمت بار بفرستید.
تجهیزات و لوازم ورزشی
اگر ورزشکار هستید و قصد جابهجایی تجهیزات خود را دارید، به یاد داشته باشید که اکثر لوازم ورزشی به دلیل ماهیت ساختاریشان (داشتن چوب یا باتوم)، جزو وسایل ممنوعه در پرواز برای ورود به کابین هستند. این اقلام حتماً باید با پوشش و محافظ مناسب به بخش بار تحویل داده شوند:
- چوب بیسبال، چوب گلف، چوب بیلیارد و چوب هاکی
- دسته اسکی، تیر و کمان و تجهیزات ورزشهای رزمی (مانند دستکش بوکس یا پنجهبوکس)
آیا بردن سشوار و اتو در هواپیما مجاز است؟ داخل کابین یا قسمت بار؟
یکی از سوالات بسیار پر تکرار مسافران، شرایط بردن سشوار در هواپیما و همچنین بردن اتو در هواپیما است. خوشبختانه لوازم برقی شخصی مانند سشوار، اتوی مو، اتوی لباس و ریشتراش به خودی خود جزو وسایل غیر مجاز در هواپیما نیستند. اما برای حمل آنها یک قانون مهم وجود دارد:
- داخل کابین: شما میتوانید سشوار یا اتوی موی خود را داخل کیف دستی به کابین ببرید، به شرطی که وزن و ابعاد کیف شما از حد مجاز ایرلاین (معمولاً ۵ تا ۷ کیلوگرم) بیشتر نشود.
- قسمت بار: اگر چمدان اصلی خود را به قسمت بار تحویل میدهید، بهتر است این وسایل را در میان لباسها و با بستهبندی ضربهگیر قرار دهید تا در طول جابهجایی بار آسیب نبینند.

قوانین بردن خوراکی و میوه در هواپیما
بسیاری از مسافران تصور میکنند ممنوعیتهای فرودگاهی فقط شامل وسایل تیز یا مواد آتشزا میشود، اما جالب است بدانید که بخش مهمی از توقیف بار در دستگاه ایکس ری به محصولات خوراکی و کشاورزی مربوط میشود. قوانین مربوط به بردن خوراکی در هواپیما در پروازهای داخلی تفاوت چشمگیری با سفرهای بینالمللی دارد و بیتوجهی به این تفاوتها میتواند جریمههای سنگینی را به همراه داشته باشد.
اگر قصد بردن خوراکی داخل هواپیما را دارید، باید بدانید که حمل مواد غذایی خشک، بستهبندیشده و بدون بو (مانند بیسکویت، کیک، کلوچه، نان، شکلات جامد و آجیل) هم در پروازهای داخلی و هم در پروازهای خارجی کاملاً مجاز است. چالش اصلی زمانی شروع میشود که پای مواد غذایی مایع، تر یا محصولات کشاورزی تازه به میان میآید.
ضوابط بردن میوه در هواپیما و محصولات کشاورزی
موضوع بردن میوه در هواپیما یکی از خطوط قرمز جدی در گمرک کشورهای مقصد است. به طور کلی، همراه داشتن هرگونه میوه و سبزیجات تازه، محصولات فریز شده، بذر، دانه و تخم گیاهان در اقلام ممنوعه در پرواز خارجی جایگاه ویژهای دارد. دلیل این سختگیری شدید، مسائل زیستمحیطی و پیشگیری از ورود آفات نباتی یا بیماریهای گیاهی به کشور مقصد است؛ به طوری که در کشورهایی مانند آمریکا، استرالیا و کانادا، عدم اظهار و همراه داشتن یک تکه میوه ساده در چمدان میتواند جریمههای نقدی چند صد دلاری در پی داشته باشد.
تفاوت قوانین خوراکیها در پروازهای داخلی و خارجی:
| پرواز داخلی | پرواز خارجی |
|---|---|
| ✔️ حمل خوراکیهای معمولی و میوه در چمدان بار مجاز است. | ✔️ قوانین مایعات کابین مشابه پروازهای داخلی است. |
| ❌ حمل مایعات و مواد ژلهای یا غلیظ با حجم بیش از ۱۰۰ میلیلیتر در کابین ممنوع است. | ❌ حمل مایعات و مواد ژلهای یا غلیظ با حجم بیش از ۱۰۰ میلیلیتر در کابین ممنوع است. |
| ❌ خروج ترشیجات و سرکه طبق قوانین پلیس ایران ممنوع است. | ❌ برخی کشورها محدودیتهای اختصاصی برای مواد غذایی دارند. |
| — | ❌ در پروازهای خروجی ترکیه، حمل چای، قهوه و کاکائو در حجم زیاد ممنوع است. |
| — | ❌ ورود محصولات لبنی و گوشتی تازه به کشورهای اتحادیه اروپا با محدودیتهای شدید همراه است. |
قوانین حمل دارو
یکی دیگر از مواردی که مسافران را در قسمت بازرسی فرودگاه دچار چالشهای جدی و حتی پیگردهای قانونی میکند، همراه داشتن برخی داروهای مرسوم روزمره است. قوانین مربوط به حمل دارو در سفرهای هوایی بسیار سختگیرانه است و برخی داروهای مسکن یا آرامبخش معمولی، ممکن است در لیست داروهای ممنوع در پرواز های داخلی قرار داشته باشند.
- در پروازهای داخلی: حمل داروهای عمومی مشکلی ندارد، اما حمل داروهای حاوی مواد مخدر، آمپولها و شربتهای مخدر (مانند متادون، اپیوم، مرفین و پتیدین) بدون نسخه پزشک و تاییدیه پزشکی فرودگاه کاملاً ممنوع است.
- در پروازهای خارجی: در این بخش حساسیتها چندین برابر میشود و برخی کشورها قوانین صفر و صدی دارند. به عنوان مثال، همراه داشتن قرصهای کدئیندار، کلداکس، دکسترومتورفان، داروهای بیشفعالی (ADHD) و برخی آرامبخشها در فرودگاههای کشورهایی مانند امارات (دبی)، ژاپن، سنگاپور و برخی کشورهای اروپایی جرم تلقی شده و میتواند منجر به جریمه یا حتی بازداشت مسافر شود.
۳ نکته طلایی برای حمل داروهای مجاز در هواپیما
- همراه داشتن نسخه پزشک: حتماً نسخه کاغذی و معتبر پزشک را همراه داشته باشید (برای سفرهای خارجی، نسخه باید ترجمه رسمی انگلیسی شده باشد).
- بستهبندی اصلی: داروها را به هیچوجه از جعبه یا پوکه اصلی خود خارج نکنید تا دوز و نام دارو برای مأموران گمرک قابل بررسی باشد.
- قوانین مایعات: اگر داروی شما به شکل شربت یا قطره است و قصد دارید آن را به داخل کابین ببرید، ترجیحاً حجم آن زیر ۱۰۰ میلیلیتر باشد، در غیر این صورت باید نسخه پزشک را به بازرس ارائه دهید.
چرا فویل آلومینیومی، قهوه و یخ خشک پرواز شما را به تأخیر میاندازند؟
برخی از قوانین امنیت فرودگاه به قدری عجیب و پنهان هستند که حتی مسافران دائمی را هم شگفتزده میکنند. بر اساس اصول بینالمللی هوانوردی، برخی اقلام کاملاً بیخطر روزمره، به دلیل اختلال در سیستمهای اسکن فرودگاهی یا ایجاد سوءظن، در لیست وسایل ممنوعه در پرواز قرار میگیرند.
- فویل آلومینیومی؛ مانع بزرگ اشعه ایکس (X-Ray): فویل آلومینیومی جلوی عبور اشعه ایکس دستگاههای اسکنر فرودگاه را میگیرد و روی صفحه نمایش مأموران امنیتی، فقط نقاط تاریک و مبهم نشان داده میشود. این یعنی مأمور گیت به چمدان شما مشکوک شده و دستور بازرسی دستی چمدان را میدهد.
- قهوه؛ بویی که سوءظن ایجاد میکند: از آنجا که قاچاقچیان از بوی شدید قهوه برای پنهان کردن و فریب دادن سگهای فرودگاه استفاده میکنند، مأموران گمرک به حجمهای زیاد قهوه حساس هستند و چمدان شما را برای بررسیهای دقیقتر متوقف خواهند کرد.
- یخ خشک؛ قوانین سختگیرانه انتشار گاز: یخ خشک در اثر ذوب شدن، گاز دیاکسید کربن آزاد میکند که در یک محیط بسته مثل هواپیما میتواند فشار خطرناکی ایجاد کند. شما تنها با تاییدیه ایرلاین و حداکثر تا وزن ۲.۵ کیلوگرم مجاز به حمل آن هستید.
تفاوت اقلام ممنوعه در پرواز داخلی و خارجی؛ چکلیست نهایی قبل از پرواز
بسیاری از مسافران به اشتباه تصور میکنند لیست وسایل غیر مجاز در هواپیما برای تمامی پروازها یکسان است. اما حقیقت این است که حساسیتها و قوانین گمرکی در پروازهای بینالمللی به مراتب سختگیرانهتر از پروازهای داخل کشور است.
- پروازهای داخلی (مانند فرودگاه مهرآباد): در این پروازها تمرکز اصلی مأموران بر حفظ امنیت فیزیکی پرواز است. بنابراین، ابزارآلات، وسایل تیز و اسلحه خطوط قرمز اصلی هستند؛ حمل مواد غذایی معمولی، میوهها و داروهای عمومی در چمدان بار هیچ مشکلی ندارد.
- پروازهای خارجی: در سفرهای بینالمللی، علاوه بر امنیت فیزیکی، قوانین گمرکی، زیستمحیطی و بهداشتی کشور مقصد نیز وارد کار میشود. به همین دلیل است که اشیا ممنوعه در پرواز خارجی مواردی مانند مواد غذایی تازه، قرصهای کدئیندار و هرگونه میوه و بذر را شامل میشود.
سوالات متداول درباره وسایل ممنوعه در پرواز داخلی و خارجی
۱. آیا بردن سشوار در هواپیما مجاز است؟
بله، شرایط بردن سشوار در هواپیما (یا اتوی مو) هیچ ممنوعیتی ندارد. شما میتوانید این لوازم برقی شخصی را هم داخل کیف دستی کابین و هم داخل چمدان اصلی در قسمت بار هواپیما قرار دهید.
۲. قوانین بردن اتو در هواپیما به چه صورت است؟
مشابه سشوار، بردن اتو در هواپیما کاملاً مجاز است. با این حال، به دلیل وزن بالاتری که اتوی لباس دارد، توصیه میشود آن را به قسمت بار تحویل دهید.
۳. آیا بردن خوراکی داخل هواپیما محدودیت دارد؟
خیر، بردن خوراکی در هواپیما برای اقلام خشک و بستهبندیشده مجاز است. اما بردن مواد غذایی مایع یا غلیظ (مثل عسل و مربا) در حجم بالای ۱۰۰ میلیلیتر به داخل کابین ممنوع است.
۴. شرایط بردن میوه در هواپیما در پروازهای خارجی چیست؟
موضوع بردن میوه در هواپیما یکی از جدیترین خطوط قرمز گمرک در اقلام ممنوعه در پرواز خارجی است. در بسیاری از کشورها حمل هرگونه میوه تازه و بذر ممنوع است و جریمههای سنگین دارد.
۵. حساسیتها روی وسایل ممنوعه در فرودگاه مهرآباد چقدر است؟
پروتکلهای مربوط به وسایل ممنوعه در فرودگاه مهرآباد، عمدتاً بر امنیت فیزیکی پرواز تمرکز دارند. به همین دلیل همراه داشتن اشیا ممنوعه در پرواز داخلی مانند سلاحهای سرد، ابزارآلات و لوازم ورزشی چوبدار در کابین خط قرمز اصلی است.




